Kapalı saha çatısı ve tribün: çelik kemer, membran

Kapalı saha çatısı ve tribün için ne yapıyoruz?

Halı saha, padel, tenis ya da basketbol sahasının üstünü çelik kemer veya makas sistemiyle örtüyor, saha kenarına çelik tribün kuruyoruz. Çatıyı sahanın ölçüsüne, oynanacak spora ve aydınlatmaya göre; tribünü de seyirci sayısına ve sahanın çevresindeki boşluğa göre planlıyoruz.

Açık bir saha yağmurda, karda ve erken kararan kış akşamlarında boş kalır. Çatı bu kayıp saatleri geri kazandırır, ama yeni sorular da getirir: Top çatıya çarpar mı? İçerisi yazın ne kadar ısınır? Rüzgâr ve kar yükünü kim hesaplar? Bu sayfa bu kararları sırayla ele alıyor.

Taşıyıcı: Çelik kemer ya da makas
Örtü: Membran ya da panel
Padel kortu üstü: En az 6 m serbest yükseklikyeni tesislerde 8 m önerilir
Tribün: Çelik iskelet + oturma basamakları

Padel değeri Uluslararası Padel Federasyonu (FIP) kurallarındandır ve aydınlatma ile çatı elemanları dahil ölçülür. Diğer sporlar için gereken serbest yükseklik, ilgili federasyonun kuralına ve sahanın hangi seviyede kullanılacağına göre projede belirlenir. Kemer açıklığı, profil kesitleri ve temeller; bölgenin kar, rüzgâr ve deprem verileriyle zemin etüdüne göre statik projede hesaplanır.

Kemer mi, makas mı? Çatı tipini ne belirler?

Futbol sahası üzerinde kurulmakta olan çelik kemer çatı

Kapalı saha çatısında iki yaygın taşıyıcı tip
Tip	Nasıl çalışır?	Ne zaman tercih edilir?
Çelik kemer	Kavisli çelik kemerler sahanın bir kenarından diğerine uzanır; örtü kemerlerin üzerine gerilir.	Ortada kolon istenmeyen futbol ve halı sahalarında, membran örtüyle birlikte.
Çelik makas	Kolonlara oturan üçgen kafes kirişler düz ya da eğimli bir çatı oluşturur.	Padel, tenis ve basketbol gibi daha dar sahalarda; panel örtü, cephe ve yan bölmelerle birlikte.

Kemerli çatıda yükseklik ortada en fazla, kenarlarda en azdır. Bu yüzden kenar çizgisine yakın bölgede topun çatıya ulaşıp ulaşmadığı ve aydınlatmanın nereye asılacağı kesit çiziminde kontrol edilir. Makaslı çatıda yükseklik daha düzenlidir, ancak sahanın kenarında kolonlara yer ayırmak gerekir.

Örtü malzemesi: membran ya da panel

Çatının görünümünü, içerideki ışığı, sesi ve sıcaklığı büyük ölçüde örtü belirler.

Membran örtü

Çelik kemerlere gerilen esnek, kaplamalı kumaş. Hafiftir; ışık geçiren türleri gün içinde iç mekânı aydınlık tutar.

Sandviç panel

İki metal levha arasında yalıtım malzemesi. Isı ve ses yalıtımı daha iyidir; iç mekân daha çok yapay aydınlatmaya bağlıdır.

Doğal ışık

Işık geçiren bölümler gündüz aydınlatma ihtiyacını azaltır, ama yazın iç sıcaklığı artırabilir. Havalandırma birlikte düşünülür.

Kar ve rüzgâr

Örtünün ve taşıyıcının bölgedeki kar ve rüzgâr yükünü taşıması gerekir; bu, profil kesitini ve bağlantıları belirler.

Yağmur suyu ve yoğuşma

Çatıdan inen su sahadan uzağa alınır. Tek kat örtülerde iç yüzeyde yoğuşma olabilir; havalandırma bunu azaltır.

Aydınlatma

Armatürler çatı taşıyıcısına asılır; yerleri oyun alanında gölge ve kamaşma bırakmayacak şekilde seçilir.

Bir sahanın üstü hangi adımlarla kapatılır?

Saha ve çevre ölçümü
Sahanın ölçüsü, çit ve drenaj hattı, kolonların oturabileceği boşluk ve vinç erişimi yerinde incelenir.
Kullanım kararı
Hangi sporların oynanacağı, istenen serbest yükseklik, yan cephelerin açık mı kapalı mı olacağı netleşir.
Statik proje
Zemin etüdü ve bölgenin yüklerine göre kemer ya da makas sistemi, profil kesitleri ve temeller hesaplanır.
Temeller
Kolon ya da kemer ayaklarının temelleri ve ankraj bulonları yapılır; mevcut sahanın zemini korunur.
Çelik imalat ve montaj
Atölyede hazırlanan kemerler ya da makaslar vinçle yerine konur, bağlantılar tamamlanır.
Örtü ve cephe
Membran gerilir ya da paneller bağlanır; giriş kapıları ve yan bölmeler yerleştirilir.
Elektrik ve aydınlatma
Armatürler taşıyıcıya bağlanır, ışık dağılımı sahada kontrol edilir.
Son kontrol
Yağmur suyu yolları, örtü gerginliği, bağlantılar ve kapılar kontrol edilip tesis teslim edilir.

Saha kenarına tribün: kaç kişi, nereye, nasıl?

Tribün, sahayı izleyenlerin güvenle oturacağı ve maçı rahat göreceği bir yapıdır. Planlama birkaç basit soruyla başlar: Kaç kişi oturacak? Tribün açık mı, üstü örtülü mü olacak? Sahanın hangi kenarında yer var? Girişler ve kaçış yolları nereden?

Çelik tribünde taşıyıcı iskelet, oturma basamakları, merdivenler ve korkuluklar birlikte projelendirilir. Basamak yüksekliği arttıkça arka sıralardan görüş iyileşir, ama yapı yükselir ve korkuluk ile merdiven ihtiyacı artar. Tribün, sahanın çitine ve top filesine göre konumlandırılır; seyircinin önündeki file ya da çit görüşü kesmeyecek şekilde seçilir. Saha çevresindeki çit ve kapılar için spor sahası çevre çiti sayfasına bakabilirsiniz.

Tribünün kapasitesi, kaçış yolları ve korkuluk detayları yürürlükteki yapı ve yangın yönetmeliklerine göre projede belirlenir; bu konularda yerel yönetimin istediği izinler de proje başında öğrenilmelidir.

Çatı ya da tribün teklifinde yazılı olması gerekenler

Statik proje ve zemin etüdü dahil mi; hangi kar ve rüzgâr yüküne göre hesaplandı?
Sahanın en alçak noktasındaki serbest yükseklik kaç metre?
Örtü malzemesi ne, ışık geçiriyor mu, yalıtımlı mı?
Çelik yüzey koruması galvaniz mi, boya mı?
Yan cepheler, giriş kapıları ve havalandırma kapsamda mı?
Aydınlatma ve elektrik bağlantısı kimde?
Tribünde kaç kişilik oturma, korkuluk ve merdiven dahil mi?
Hangi kalem, hangi koşulla, ne kadar süre garantili?

Kemer çatılı kapalı tesis ve önündeki tenis kortu — Kemer çatılı kapalı tesis ve önündeki açık tenis kortu.

Çatının altındaki sahayı da birlikte planlıyorsanız halı saha yapımı, akrilik tenis kortu ve basketbol sahası yapımı sayfalarına; taşıyıcı çelik işin kendisi için çelik konstrüksiyon sayfasına göz atabilirsiniz.

Sahanızın üstünü kapatmayı düşünüyorsanız yazın

Sahanın ölçüsü, oynanan spor, konum ve tribün isteyip istemediğiniz ilk değerlendirme için yeterli.

Teklif isteyin

Sık sorulan sorular

Mevcut açık halı sahanın üstü kapatılabilir mi?

Çoğu durumda evet. Kolonların ya da kemer ayaklarının sahanın dışına, çitin ve drenaj hattının etkilenmeyeceği bir yere oturması gerekir. Sahanın çevresindeki boşluk, zemin durumu ve vinç erişimi keşifte incelenir.

Kapalı sahanın tavanı ne kadar yüksek olmalı?

Oynanacak spora bağlıdır. Padel için FIP kurallarına göre kortun üstünde en az 6 metre engelsiz yükseklik olmalı, yeni tesislerde 8 metre önerilir. Diğer sporlarda ilgili federasyonun kuralı ve sahanın kullanım seviyesi esas alınır; ölçü aydınlatma ve çatı elemanları dahil kontrol edilir.

Membran örtü mü, sandviç panel mi?

Membran hafiftir ve ışık geçiren türleri gündüz iç mekânı aydınlık tutar; kemerli geniş çatılarda sık kullanılır. Sandviç panel ısı ve ses yalıtımında daha iyidir. Seçim; iklime, tesisin kış ve yaz kullanımına ve bütçeye göre yapılır.

Kapalı saha çatısı ne kadar sürede kurulur?

Süre; sahanın büyüklüğüne, statik projenin ve izinlerin hazır olmasına, temellere, atölye imalatına ve hava durumuna bağlıdır. Takvim keşiften ve projeden sonra netleşir.

Kapalı saha ya da tribün için maliyet neye göre değişir?

Açıklık ve yükseklik, kullanılan çelik miktarı, örtü malzemesi, yan cepheler, aydınlatma, temel işleri ve tribünde oturma kapasitesi maliyeti belirler. Rakam keşif ve ön projeden sonra verilir.

Kapalı sahada yazın içerisi çok ısınır mı?

Örtünün türüne ve havalandırmaya bağlıdır. Işık geçiren tek kat örtülerde güneşli günlerde iç sıcaklık artabilir; açılabilen ya da açık bırakılan yan cepheler ve çatı havalandırması bunu azaltır. Bu konu örtü seçilirken birlikte değerlendirilir.